huong-dan-soan-van-hanh-dong-noi-tiep-theo

Hướng dẫn soạn văn Hành động nói (Tiếp theo)

Loading...

Hướng dẫn soạn văn Hành động nói sẽ cung cấp hệ thống lời giải đầy đủ, chi tiết nhằm hỗ trợ cho quá trình tìm hiểu và vận dụng bài học của người học. Các bạn hãy cùng tham khảo nhé!

I. CÁCH THỰC HIỆN HÀNH ĐỘNG NÓI

1. Đánh số thứ tự trước mỗi câu trần thuật trong đoạn trích dưới đây. Xác định mục đích nói của những câu ấy bằng cách đánh dấu (+) vào ô thích hợp và dấu (-) vào ô không thích hợp theo bảng dưới

Trả lời

Câu 1 2 3 4 5
Hỏi
Trình bày + + +
Điều khiển + +
Hứa hẹn
Bộc lộ cảm xúc

Câu 2. Dựa vào cách tổng hợp kết quả ở bài tập trên, hãy lập bảng trình bày quan hệ giữa các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật với những kiểu hành động nói mà em đã biết. Cho ví dụ minh họa

Trả lời

Bảng trình bày quan hệ giữa các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật với những kiểu hành động nói:

Kiểu câu Nghi vấn Cầu khiến Cảm thán Trần thuật
Hỏi +
Trình bày +
Điều khiển +
Hứa hẹn +
Bộc lộ cảm xúc +

II. LUYỆN TẬP

1. Tìm các câu nghi vấn trong bài Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn. Cho biết những câu ấy dùng làm gì. Vị trí của từng câu trong từng đoạn văn có liên quan như thế nào đến mục đích nói của nó

Trả lời:

Các câu nghi vấn trong bài “Hịch tướng sĩ”:

– “Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào không có?”: Câu này nằm ở đoạn đầu tác phẩm. Hỏi với mục địch khẳng định các bậc trung thần nghĩa sĩ thời nào cũng có.

Loading...

– “Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?”: câu hỏi với mục đích phủ định: Sau khi tác giả thẳng thắn nêu ra và lên án những thói vui chơi hưởng lạc của tướng sĩ, ông đã nêu ra câu hỏi để bác bỏ và lật lại vấn đề, muốn đánh thức tinh thần diệt giặc của binh sĩ.

– “Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui vẻ phỏng có được không?”: câu hỏi với mục đích khẳng định: Tác giả khẳng định sự vui vẻ của binh sĩ trước viễn cảnh đánh đuổi được giặc ngoại xâm.

– “Vì sao vậy?”: Hỏi để đặt vấn đề và giải thích: Sau câu hỏi này, tác giả đã nêu ra lí do để binh sĩ phải chuyên tâm vào việc “trừ hung” và “dạy binh sĩ”.

– “Nếu vậy, rồi đây sau khi giặc dã dẹp yên, muôn đời để thẹn, há còn mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa?”: hỏi để khẳng định sự xấu xa và nỗi nhục nhã khi không chuyên tâm tập luyện và chống giặc ngoại xâm.

2. Nhiều người có nhận xét là trong các bài nói, bài viết của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường kêu gọi chiến sĩ, đồng bào bằng những câu trần thuật. Hãy tìm những câu trần thuật có mục đích cầu khiến trong các đoạn trích dưới đây của Người và cho biết hình thức diễn đạt ấy có tác dụng như thế nào trong việc động viên quần chúng.

Trả lời

– Những câu trần thuật có mục đích cầu khiến là:

a. Vì vậy, nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải nâng cao tinh thần quyết chiến, quyết thắng, quyết tâm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc.

Vì vậy, nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải nâng cao tinh thần quyết chiến, quyết thắng, quyết tâm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc.

b. […] Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hào bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới.
– Tác dụng: khiến cho những lời kêu gọi, hô hào trở nên thân thiết, gần gũi với quần chúng như những lời tâm sự và dễ đi vào lòng người.

3. Tìm các câu có mục đích cầu khiến trong đoạn trích sau. Mỗi câu ấy thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách nhân vật như thế nào?

Trả lời

Các câu có mục đích cầu khiến trong đoạn trích sau:

Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.

+ Anh đã nghĩ thương em như thế này thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang…

+ Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. Đào tổ nông thì cho chết!

Các câu có mục đích cầu khiến đã thể hiện rõ tính cách của nhân vật:

– Dế Mèn: kiêu căng, trịch thượng.

– Dế Choắt: nhã nhặn, khiêm nhường và có sự lép vế, tự ti.

  1. Nên dùng câu nào để hỏi người lớn trong những câu dưới đây?

a) Bác có biết bưu điện ở đâu không ạ?

b) Bác làm ơn chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu ạ.

c) Bưu điện ở đâu, hả bác?

d) Chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu với!

e) Bác có thể chỉ giúp cháu bưu điện ở đâu không ạ?

Trả lời:

Chọn câu a, b, e.

Loading...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *